Reitsma's Route naar Rome


rome voorpaginafoto
 

Reitsma’s Route naar Rome is een schitterende toeristische fietsroute van ongeveer 2150 km van Amsterdam naar Rome via Duitsland en Oostenrijk. Je fietst door mooie, afwisselende landschappen en sfeervolle oude steden en stadjes. Vooral tot en met de Alpen is de route is erg rustig, vaak zelfs autovrij. Toch kom je wel van tijd tot tijd door een plaatsje met winkels en horeca. Na de Alpen worden fietspaden en stille weggetjes schaarser. Ook daar is echter naar de rustigste wegen gezocht. 

Onnodige hellingen zijn vermeden, maar je zult toch over de Alpen, de Apennijnen en de nodige heuvels moeten. In de Alpen is daarbij hulp van trein of bus mogelijk. Langs de route zijn hotels en B&B's in overvloed. Fietskampeerders treffen vrijwel iedere dag één of meer campings.

De route is in beide richtingen beschreven en wordt helemaal met GPS ondersteund. Soms zijn er onverharde wegen gebruikt. Met een randonneur of hybride zijn die prima te doen. Wil je per racefiets gaan, volg dan de asfalt-alternatieven die in de gidsen zijn opgenomen voor de langere onverharde gedeelten. Wil je ook de kortere onverharde stukken zoveel mogelijk vermijden, download dan de speciaal voor de racefiets gemaakte asfalttracks. Die wijken soms een beetje af van de route in de gids.

De gidsen hebben een praktische ringband en bevatten niet alleen overzichtelijke kaartjes met daarnaast een duidelijke routebeschrijving, maar ook hoogteprofielen, fraaie foto's, aardige achtergrondinformatie, toeristische tips en uitgebreide accommodatielijsten: zie de preview.

 

Deel 1: Amsterdam – Garmisch-Partenkirchen

21kocherdal  

Fietspad in het Kocherdal

 

Het eerste deel voert van de Hollandse polders en rivierenlandschappen langs de romantische burchten aan de Rijn en Neckar, door het idyllische dal van de Kocher en het vriendelijke heuvelland van Zuid-Duitsland naar Garmisch-Partenkirchen aan de voet van de Alpen. Daarbij kom ja langs talloze mooie steden en stadjes als Koblenz, Boppard, Heidelberg, Ellwangen en Augsburg.

Van de drie delen is dit eerste deel het meest geschikt voor beginnende fietsers of fietsers met jonge kinderen. Vrijwel het hele parcours van deel 1 is zeer autoluw en er hoeft maar weinig geklommen te worden, zoals je in het hoogteprofiel onder Veelgestelde vragen kunt zien.

Heel leuk is de Rur Ufer Radweg, die vanaf de Duitse grens 60 km lang het kabbelende riviertje de Roer volgt. Over een paar lage uitlopers van de Eifel bereik je daarna bij Remagen de Rijn. Zo worden drukke steden als Duisburg, Düsseldorf en Keulen vermeden. Van Remagen tot Bingen fiets je meestal direct naast de rivier. Het traject Koblenz – Bingen met zijn gezellige wijnstadjes en romantische burchten is het bekendste en mooiste gedeelte van de Rijn.

Vanaf Heidelberg volg je de Neckar over lommerrijke fietspaden met steeds wisselende uitzichten en daarna het idyllische riviertje de Kocher door vriendelijk boerenland met kleine dorpjes en af en toe een historisch stadje. Daarna moet er twee etappes geklommen worden: van Kochertal naar Jagsttal en daarna omhoog naar de Schwäbische Alb. Door een vredig landschap van akkers, weiden en bos bereik je tenslotte de Alpen.

Naar de Bodensee
Wil je naar of via de Bodensee fietsen? De oude (3e) druk van deel 1 (Amsterdam – Bregenz) is nog verkrijgbaar, maar sluit in Bregenz niet aan op de nieuwe (4e) druk van deel 2. Daarom is er een gratis pdf van het ontbrekende stukje route. In 2017 kreeg je op dit ontbrekende stukje route te maken met een fietsverbod over de Arlbergpas ivm wegwerkzaamheden, maar die zijn nu voltooid. Dus in 2018 kun je weer gewoon over de Arlbergpas fietsen.


Deel 2: Garmisch-Partenkirchen – Ferrara via Verona of Venetië

03fietspad valsugana  

Fietspad door het Valsugana (Venetië-route)

 

Deel 2 loopt van Garmisch-Partenkirchen door de machtige Alpen naar Ferrara, halverwege de Povlakte. Daarbij zijn twee passen te bedwingen, die vergeleken de meeste Alpenpassen niet zwaar zijn: eerst de Buchener Höhe (1256 m) en daarna de Reschenpas (1515 m). Bij de Buchener Höhe kan de fiets desgewenst mee in een regionale trein met lage instap; bij de Reschenpas biedt een bus met aanhanger voor fietsen uitkomst. Meer over hulp van trein of bus in de Alpen vind je onder Veelgestelde vragen > Hoe zwaar is de route?

De Reschenpas wordt in principe het hele jaar open gehouden; de Buchener Höhe is door zijn geringe hoogte al vroeg in het jaar sneeuwvrij: vaak al in april, maar zeker in mei. De rest van het 440 km lange Alpentraject verloopt hoofdzakelijk over mooie fietspaden naast rivieren, tegen een decor van imposante bergen, met af en toe een korte klim.

De laatste 140 km van dit Alpentraject, van Ora (bij Bolzano) via Trento naar Verona, vinden sommige fietsers saai, omdat je bijna niet door plaatsjes komt en het fietspad soms dicht bij de snelweg ligt. Er is hier echter geen rustig alternatief voor de 'fietssnelweg' langs de Ádige. Wie de ‘fietssnelweg’ echt niet leuk vindt kan in Trento beter voor de Venetië-route kiezen (zie hieronder).
    
Via Verona of Venetië?
In Trento, de eerste echt Italiaanse stad op de route, kun je kiezen tussen de hoofdroute via Verona of de Venetië-route. Deze laatste is 74 km langer, heeft iets meer hoogteverschil, maar is landschappelijk de fraaiste. In beide gevallen gaan na ca. 100 km de Alpen abrupt over in de Povlakte, die meer boeit door de goede keuken en de historische steden dan door het landschap. Zo'n 30 km voor Ferrara komen hoofdroute en Venetië-route weer bij elkaar.

In de hoofdroute is Verona het onbetwiste hoogtepunt, met zijn Romeinse Arena en een aantal prachtige romaanse kerken. Maar ook het nog geheel door een imposante stadsmuur met 24 torens omgeven Montagnana is een aangename verrassing. De Venetië-route begint met een pittige klim naar het Lago di Caldonazzo (4,2 km 6-10%), die desgewenst per trein gedaan kan worden. Het fietspad door het Valsugana naar het fraai gelegen Bassano del Grappa behoort tot de mooiste stukken van de hele route. Anders dan op de hoofdroute is hier geen snelweg dichtbij de route. Na Venetië gaat de route over de uitgestrekte Povlakte verder naar Ferrara.

Of via het Gardameer?
In deel 2 staan ook een route naar Tórbole aan de noordpunt van het Gardameer en vanaf Bardolino aan de zuidoostkant van het meer terug naar de hoofdroute, die je voor Verona weer bereikt. In de zomer en herfst kun je de boot over het meer nemen. Je kunt natuurlijk ook de drukke maar brede oeverweg volgen of een track die de vaak met badgasten verstopte fietspaden volgt die hier en daar langs de oever lopen. De eerste 16 km (tot Malcésine) zou ik in elk geval met de boot doen om de tunnels te vermijden. Ook in het voorseizoen is dat al goed mogelijk.

Rondje Noord-Italië
Je kunt de hoofdroute of de Gardameer-route met de Venetië-route combineren tot een klein rondje Noord-Italië. In de richting Trento – Gardameer – Verona – Ferrara – Venetië – Trento zijn de hellingen minder steil dan in de andere richting. Dit rondje is ongeveer 560 km lang, of als je het stuk heen en terug naar Ferrara weg laat 70 km minder.

 

timmelsjoch tunnel  

Het Timmelsjoch kort voorbij de top

 

Extra sportieve Alpenvariant
Voor de berggeiten die in de Alpen een sportieve uitdaging zoeken wordt in deel 2 kort een variant beschreven met een paar flinke cols. De ruimte in het boek liet niet toe deze variant op dezelfde manier te beschrijven als de andere routes. Daarom zul je het moeten doen met de GPS-track op deze site en het campinglijstje in het boek.

Deze extra sportieve variant gebruikt in plaats van de Reschenpas (1520 m) het Timmelsjoch (2509 m, max. ca. 10%, hoogteverschil vanaf Sölden ca. 1300 m, inclusief de 150 hoogtemeters die je 8 km voor de top weer verliest). Kort na de top is er een 800 m lange, zwak verlichte tunnel. Deze pas gaat normaliter ergens in mei open en wordt ergens in oktober weer gesloten, maar door de grote hoogte kan zelfs midden in de zomer de pas tijdelijk dicht zijn vanwege slecht weer. Fiets je richting Nederland dan is het hoogteverschil vanaf St. Leonhard/S. Leonardo 1800 m met meerdere kilometers à 10-11%.

In Meran kun je desgewenst weer overstappen op de hoofdroute of pas daar beginnen aan de extra sportieve variant, die na Meran verder gaat met de Gampenpas/Passo delle Palade (1512 m, max 8%, hoogteverschil ca. 1200 m). Vanaf de Italiaanse zijde is het hoogteverschil 500 m bij een helling van meestal 4%. Daarna volgt de Passo Campo Carlo Magno (1681 m, hoogteverschil vanaf beide zijden bijna 800 m, max. 9%, vanaf de zuidzijde één km 10-11%) en tenslotte de Passo del Ballino (755 m, van beide zijden max. 7%, hoogteverschil vanuit het noorden ca. 370 m, vanaf de andere kant cxa. 690 m.)


Deel 3: Ferrara – Rome via Assisi en/of Florence

58valico viamaggio  

Uitzicht kort na het hoogste punt in de Apennijnen (hoofdroute)

 

In dit derde deel kun je kiezen tussen drie routes tussen Ferrara en Rome. Alledrie voeren ze vanuit de Povlakte over de lieflijke, groene Apennijnen en door het oogstrelende heuvelland van Midden-Italië naar de Eeuwige Stad. De ene route is aanzienlijk zwaarder dan de andere, maar zelfs als je de lichtste route kiest blijft deel 3 het zwaarste deel van de route. (Zie ook de hoogteprofielen onder Veelgestelde vragen > Hoe zwaar is de route?)

De hoofdroute via Ravenna en Assisi is het lichtst, maar met één pas over de Apennijnen en de nodige heuvels tussen Assisi en Rome moet er toch heel wat geklommen worden.
De Toscane-route via Florence en Siena is het mooist, maar daar moet je dan ook meer dan twee keer zo veel hoogtemeters overwinnen.
De derde route, via Florence en Assisi, houdt qua zwaarte en schoonheid het midden tussen de beide andere routes.

Natuurlijk is ook in deel 3 geprobeerd de route zo rustig te houden, maar omdat het wegennet in Midden- Italië niet erg fijnmazig is en fietspaden nagenoeg ontbreken, zijn wat drukkere wegen hier soms niet te vermijden. Helaas verkeren de wegen in Midden-Italië bovendien vaak in een erbarmelijke staat van onderhoud.
    
De hoofdroute
Een eerste hoogtepunt in de hoofdroute tussen Ferrara en Rome is Ravenna met zijn schitterende vroeg-christelijke mozaïeken. Niet lang daarna fiets je langzaam omhoog de Apennijnen in. De gebruikte pas is op een klein stuk na niet al te steil. Na Assisi, de stad van Franciscus, kun je genieten van het prachtige heuvellandschap in het zuiden van Umbrië. Tot Rome moet je daarbij wel de nodige heuvels overwinnen...

De Toscane-route
Deze route is vanaf Bologna, waar je de Povlakte achter je laat, landschappelijk één groot feest: eerst een uitgesproken panoramische route over de Apennijnen, dan de heuvels van Toscane, en tenslotte de grote kratermeren van Bolsena en Bracciano. Cultureel zijn Bologna, Florence en Siena de hoogtepunten, maar ook de vele kleine en minder bekende plaatsjes zullen je zeker bekoren.

Rondje Midden-Italië
De route Florence – Assisi maakt het mogelijk deze twee bijzondere steden op weg naar Rome te bezoeken. Ook kun je hem met de beide andere routes uit deel 3 combineren tot een pittig, maar onvergetelijk mooi rondje van ca 750 km door Midden-Italië: Florence – Assisi – Rome – Siena – Florence. Andersom kan natuurlijk ook, maar dan begin je met het zwaartste gedeelte.